Is ‘n regverdige Suid-Afrika realisties?

Suid-Afrika staan vandag nog bekend as die land wat rasse apartheid in wetgewing vasgelê het en die letsels is onmiskenbaar. Die buiteland ken die woord “apartheid” en dit word natuurlik aan ons land gekoppel maar is ‘n regverdige bestel realisties in ‘n land wat steeds in sommige aspekte in die verlede lewe? Ons geskiedenis vertel van verskeie mags twiste. Van die Boere-oorlog deur tot by die verset teen apartheid was daar konflik a.g.v die soeke na mag en vryheid. Ons het al ‘n ver pad gestap maar is dit genoeg? Is ‘n regverdige, onrassistiese beleid in Suid-Afrika realisties? Ek sal kyk na die erfenisjare wat bewys dat Suid-Afrika nooit waarlik regverdig sal kan wees a.g.v ons gesindheid, dat dit in baie aspekte ‘n ideologie en onrealisties. Dit spyt my om so ‘n stelling te maak en ek weet dit is kontroversieël in baie opsigte. Ek is egter nie vooroordeelend of enigsins negatief nie. Lees, en besluit self of demokrasie werklik moontlik is in ons land. Die feit is, “a wrong does not make a right” en daarom vind ons tot vandag nog die gevolge van ons vorige wetgewing.

Die oorsprong van apartheid kan eintlik terug gevoer word na 1562 toe Van Riebeeck in die Kaap geanker het. Wêreldwyd was dit algemeen aanvaar dat die swart rasse minder gevorderd en dus minderwaardig is aan die blanke. So het dit stadig maar seker gevorder tot in die dertigs toe segregasie in plek gestel was. Swartes was ‘n komoditeit wat vrylik beskikbaar was en wat rykdom vir die blankes beteken het.

Die feit dat swartes nie kon stem behalwe as hul “beskaafd” was het in die 1900′s ‘n mes tussen die blankes en swartes gesteek. Segregasie was die voorloper van apartheid wat ‘n groot invloed op ons land vandag het. Maar onthou baie van die vorige beleide is a.g.v ander internasionale tendense daar gestel. Nes soos die swartes hier teen gediskrimineer is was die indiane in Amerika die slagoffers daar. Teen 1948 toe apartheid in werking gestel is en strenger wette op geskryf is het dit eers waarlik begin om internasionale aandag te trek. Apartheid se wette was streng en dit is van nature so dat as mense onderdruk word of onregverdig behandel word hul in opstand kom, die geskiedenis het ons al talle kere dit bewys.

Beperkende wette soos die paswet en die Groepsgebiedewet van 1950 het veroorsaak dat mense woede begin opgaar het. Ons sien dat die mense gelydelik iets hieraan begin doen het met die Vryheidsmanifes in 1955 asook vele opstande. Onthou, almal doen wat vir hul die beste is. Die Np het geweet hul moet aan bewind bly anders sal hul, as die minderheid, verswelg word deur die ANC, wat die meerderheid verteenwoordig.

Tydens die referendum in 1992 was die land chaoties. Dis nodig om te onthou mense se vasgestelde idees verander nie sommer maklik nie. Veral in ‘n land soos Suid-Afrika wat ongelooflik divers is, is dit onmoontlik om almal gelukkig te hou. As ons kyk na al die eerste wêreld lande het hul een ding in gemeen, amper al die mense glo min of meer dieselfde, praat dieselfde taal en het paralelle waardes. Op plekke waar dit nie die geval is nie is daar altyd interne konflik in Suid-Afrika is dit ook die geval. Tog is ek trots om te sê ons hanteer dit goed.

Dit is baie ingewikkeld om in ‘n diverse land soos ons sin wette op te stel wat alle kulture en mense eer en respekteer. Dit is moeilik vir die een kultuurgroep om die ander te verstaan en die onkunde vang ons vas en hou ons vandag nog as gevangenisse aan. Kotastelsels vandag word ingestel om die swartes op alle terreine te bevorder maar in dieselfde asem word geleenthede dan van ander kulture soos die blankes en selfs die indiërs af weg geneem. Die feit is “a wrong does not make a rigth” en daar gaan nie vandag teen die blankes op getree kan word nie want meeste van hul was in elk geval nie die oortreders nie. Tog gebeur dit.

Alhoewel ons een van die mees gevorderde grondwette in die wêreld het word daar op vele gronde streeds gediskrimineer. Dit is soos ‘n groot veldbrand. Die een generasie vertel die verhale van die voriges en in ‘n mate oortuig hul daai generasie van al die verkeerd wat teen hul gedoen is. Dan word dinge of op apartheid of op die nuwe regering geblameer. Die enigste uitweg is om op die toekoms te fokus. Geskiedenis kan nie vergeet word nie maar daar kan op oplossing gefokus word maar in ‘n land soos ons sin is dit onmoontlik om alle kulture te verstaan. Ek glo dis idialisties om van ‘n regverdige RSA, nou te praat. Al die 11tale in ons land het 11 verskillende maniere van dinge doen en die ander 10 gaan nie saam stem oor die metode nie. Maar ons kan streef na vrede. Deur mekaar te aanvaar is die enigste uitweg. Ek dink egter nie apartheid het aleenlik veroorsaak dat ons vandag sukkel om mekaar te verstaan nie – dis natuurlik. Ons is divers geskape vir ‘n rede, kom ons aanvaar mekaar net eerder hoe ons is. Ons gaan nooit kan saamstem oor alles nie, aanvaar dit. Daar is ‘n rede hoekom ons die reënboognasie genoem word. ONS IS VERSKILLEND maar saamgesnoer.

‘I’ve got the good stuff, I’ll make you good’ sê die Negeriese man aan die anderkant van die telefoonlyn.  ‘Good’, antwoord hy terug en sonder ‘n verdere woord sit hy die foon neer en ontmoet hom op die gewone plek.  In ‘n oogwink word die transaksie met ‘n handskud begin en beëindig.  In sy hand het hy nou 1g heroine en die drang om sommer net daar en dan op die sypadjie hom te ‘fix’ is oorweldigend, maar hy weet wat die gevolge van so ‘n besluit kan wees.  Die drang om te gebruik kan jou jou lewe kos maar om die keuse te maak om die naald neer te sit, die rookpypie te vernietig of die spieël te breek ‘moet jy die laagste laagtepunt in jou lewe bereik waar jou enigste keuse tussen lewe of die dood is’. 

Verskillende mense kom te staan voor verskillende keuses in die lewe, sommige mag voor die hand liggend lyk maar ander onsettend moeilik.  Dié is ‘n blik op die keuses van rehabiliterende dwelmverslaafdes. Wat die keuses was en wat dit gemotiveer het verskil, maar in elke een (selfs die wat terug gaan na dwelms) sien jy die honger in hul oë en die strewe na iets beter.  Want daagliks is kom hul voor die keuse – lewe of die dood.

Die lang maer man met die smal hande en vriendelike blik laat ‘n mens wonder of dit moontlik is dat hy een van die mees versteende heroine-verslaafdes is.  Shaun is 28, en dis sy eerste rehabilitasiesentrum dié.  ‘Ek het net besluit dis nou genoeg’ en genoeg was daar onomwonde.  (Hy lig sy t-hemp op en wys waar hy met ‘n skroewedraaier in sy lewer gesteek is.)  Die man wat voorheen 135kg geweeg het ken al die donkergate en kanale van die dwelmwêreld.  Aanvanklik was hy ‘n ‘customer’ maar soos sy ‘habit’ erger geword het het hy meer gekonsentreerde heroine nodig gehad, ‘n ‘dealer’ was die oplossing en  naderhand ‘n ‘druglord’.  ‘Heroine maak jou gevoelloos’ en met 4,5g daagliks in sy bloed het dit sy witbloedselle en beenmurg vernietig – daarom weeg hy nou 40kg minder.  Shaun haat ‘dealers’ en ‘druglords’, tog was hy een.  Die groot besluit om skoon te kom was die dag toe sy 17 jarige boetie ook begin dwelms gebruik het. Die afgelope vyf maande was alles behalwe maklik.  Heroine se ontrekkingsimptome is fisies seer, jou spiere kramp soveel só dat jy ‘n hartaanval kan kry. Jy weet nie waar die pyn vandaan kom nie want die pyn brand soos ‘n vuur binne jou.  Jy’s naar en duiselig en al wat jy aan kan dink is jou volgende ‘fix’. Maar Shaun het die 7 dae van ontrekking deurgedruk net om twee weke gelede – toe ‘n prokureur van ‘n verslaafde in die sentrum heroine insmokkel – te struikel onder die reuk van sy vyand.

Haar oë staar bot voor haar uit, sy vroetel met haar hande, vee die trane vinnig in die hoeke van haar oë weg en ‘n dun maskara streep bly agter op haar wang.  ‘Dis hoe ek verkrag is’ sê sy en haar mooi gesig weerspieël vir die eerste keer in twee dae, pyn.  Sunel is 24jaar oud en reken haarself onder dié 1%. 

Sunel kom uit ‘n welaf, konserwatiewe familie in Pretoria.  Pa se oogappel en ma se prinses, het egter op veertien haar eerste katastrofiese besluit geneem.  Op veertien het sy haar eerste ‘upper’ gevat, haar eerste pilletjie wat vir haar eerste ‘high’ sou sorg.  Sunel, soos alle ander rehabiliterende dwelmverslaafdes het keuses gemaak. 

Slegs 1% van heroine-verslaafdes word gerehabiliteer en gebruik dit nie weer nie.  Sunel is al 15 maande skoon en haar ouer sussie Chantel, 12 maande.  Anders as Shaun het hul heroine gerook en later gesnuif.  Chantel het 10 gevalle van diefstal teen haar naam en die regte pad was definitief nie ‘n maklike een vir die twee sussies nie.  ‘Ons wou so graag skoon kom en het hulp orals gesoek, ons het hospitale gebel maar hul het gese hul weet nie wat om te doen nie.  Ons was selfs so desperaat dat ons na ‘n toordokter toe gegaan het; wat ‘n ripoff!  R400 later en ons albei onttrek steeds…’  Hul stap al die heroine-pad vir meer as 11 jaar en het baie uit-kom-kanse gesoek tog het hul albei eers onlangs geleer hoe om nie ‘gevoelloos’ te wees nie.  Vir Sunel was dit hoofsaaklik twee goed wat haar oortuig het om skoon te kom.  Haar seuntjie Naythen (8) is haar hart se punt en haar oë blink anders as sy van hom praat maar ‘n donkerder gebeurtenis het haar ook van haar realiteit bewus gemaak. 

Sunel vee weer ‘n traan af en vertel dat sy in ‘n Halfway house in-gedwing is maar sy het gou gemaklik daar geword. Sy was skoon vir twee maande maar toe sy met die instansie se geld begin werk het het sy weer terug geval in die kloue van heroine.  ‘Een van die meisies in die huis het verjaar en ons het ‘n boks wyn gekoop.  Ek het twee glasies gedrink en toe gese ek gaan bed toe.’  Die man in sy dertigs het Sunel al voorheen probeer soen maar sy het hom elke keer liggies weg gestoot. Sy kyk af na haar hande en vertel dat die man die aand, toe almal slaap, hom op haar afgedwing het.  Eers het sy haarself kwalik geneem, gedink dis haar eie skuld omdat sy die aand twee glase wyn gedrink het maar het moed bymekaar geskraap om haar familie te vertel. Die seer in haar oë is duidelik toe sy sê: ‘my pa het my geglo maar my ma nie’.  Na dit het sy besluit dat as dit is wat met dwelmverslaafdes gebeur wil sy nie meer een wees nie.  Dit is driejaar gelede en al het haar verkragting beteken dat sy heroine los erken sy: ‘na al die tyd is ek nogsteeds nie oor dit nie, ek bêre dit net ver weg’.

Die lewe is te veel vir Malvin en hy het klaar besluit, hy gaan selfmoord pleeg.  Hy kan nie meer met die skuldgevoelens leef nie.  Hy kan nie toelaat dat sy boetie hom elke dag in dié toestand sien nie en hy kan nie meer sy ma se hart breek nie.  Na vandag se partytjie, al die ‘crack’ en al die drank kan hy nie meer nie.  Sy ma en hy het weer vas gesit vandag.  Dit sal beter wees as hy dood is.

So het hy ‘n tou gereed gehad maar na die lang dag se partytjie was hy te dronk om homself te hang. Plan B is dat hy met sy knipmes herhaaldelik diep kepe in sy linkerarm gesny.   Dís hoe sy 10 jarige boetie hom gevind het en sy ma geroep het. 

Die letsels op die Malvin se arm laat ‘n mens tweekeer kyk en jy wonder waarom die jong man (23) met die skamerige glimlag, glinsterende oe en fikse lyf so betrokke geraak het met kokaïne.  ‘Crack’ was Malvin se ‘ding’ en hy’s die eerste een om te erken dat hy onder sosialedruk gestruikel het.  Met baie probleme by die huis het Malvin aanvaarding gesoek by die groep jongmense wat (soos hy) in Johannesburg se middestad woon.  ‘Dit was ‘n outing’ sê hy en verduidelik dat dit ‘in’ was om ‘coke’ te rook. Aan die begin het hy net saam met die groep gerook maar naderhand moes hy op sy eie  kokaïne gaan koop.  ‘Jy chase daai high heletyd’ en daarom het hy elke dag gebruik, dit en omdat dit reukloos is so dit was moeilik om gevang te word. Met tyd het sy ma uit gevind en hy kon sien hoe hy sy ma se hart verpletter is elke keer as hy dronk of hoog by die huis opdaag.  Dis toe die breekpunt van November 2009 toe hy weer van ‘n ‘outing’ af terug gekom het, stormdronk en hoog.  Later toe Malvin wakker word in die hospitaal met dik verbande om sy binneste-voorarm en sy ma langs sy bed, het hy sy besluit gemaak.  Want hy lewe en daar’s ‘n rede daarvoor. 

Maklik was die pad nie tot dusver, elke dag is ‘n uitdaging maar tenminste dink hy nie meer aan gebruik nie.  ‘Die belangrikste ding is testimony want die Here is lief vir jou’ sê Malvin. Hy is vasberade dat daar ‘n toekoms vir hom is, maak nie saak wat enige iemand sê nie. 

‘Behandel die kern, nie die simptoom’ se Shaun.  En die kern van die probleem is keuses.  Keuses maak of breek ons, daar gebeur goed wat nie in ons hande is nie maar dis jou keuse om uit die stof uit op te staan.  Sommige mense kom te staan voor maklike keuses ander se keuses is moeilik tog word ons geken aan ons keuses.  Sunel, Chantel, Shaun en Malvin glo hul kan deel van die 1% wees wat kies om te lewe, hul het ‘n besluit gemaak, ‘n moeilike maar brawe besluit.  Dis maklik om die dood te kies, dis vinnig en jy hoef nie met die nagevolge op aarde te leef nie.  Om aan te hou lewe is die groot uitdaging.  Almal maak verkeerde besluite maar dis hoé jy opstaan wat jou onvergeetlik maak.  Sunel, Chantel, Shaun en Malvin gaan nie onthou word aan hul verkeerde keuses nie maar hoe hul opgestaan en aangegaan het en dit maak die verskil – dit maak hul die 1% uit die 99%.

Eks bang, nie vir my eie lewe nie maar vir my toekoms in die land wat my hart in die rooi Afrika-grond begrawe het.  Hoe draai ek weg daarvan?  Ek is 20 maar vanaand voel ek baie ouer.  Ek bekommer my oor my kinders se toekoms in die land wat ek innerlik lief het.  Ek wens ek kon die pessimiste in ons land met ‘n slim opmerking stilmaak maar watter redenasie het ek?  Dat ek lief is vir my land?  Dat ek glo ons kan dinge oorkom?  En as dit stilraak soos nou, hier voor my rekenaar, 12h op ‘n Donderdag aand wonder ek…  Is ek nie te idealisties nie?  Moet ek nie ook, soos my ouers my hartshuis verlaat nie?  My hart skree onomwonde nee maar my verstand…hy mymer iets anders. 

Ek is moeg om te dink ons beweeg vorentoe en dan verpletter te word deur mense wat die rassekaart in my en my generasie se gesig gooi.  Ja, ek kies verpletter.  As ek met geskoolde swart vriende praat dink hul ook Malema is ‘n uiterse idioot.  Maar die frustasie binne my kook oor en weer wil ek weet “nou hoekom doen niemand iets nie”? 

Ek huil vanaand van moedeloosheid, ek huil van frustrasie, ek huil vir vriende wat familie verloor het aan plaasmoorde, ek huil vir my land.  Maar ek huil die meeste vir my generasie.  ‘n Generasie wat niks te doen gehad het met die ‘struggle’ nie.  ‘n Generasie wat vreedsaam wil lewe maar die klein handjievol wat beïnvloedbaar is deur leiers soos Malema, dis die goed wat my bang maak. 

Ek wil nie in ‘n ander land woon nie.  As opkomende joernalis wil ek hier stories doen want dit lê tog so naby aan my hart.  Maar my oorlewingsmeganisme skop in.  Die meganisme wat soos ‘n luidspreker vir my skree dat ek as individu geen seggenskap het nie.  Want wat tans gebeur is NIE demokrasie nie.  Vandag was nog ‘n swart dag in my land se geskiedenis.  Suid-Afrika ‘brag’ oor ons vryepers.  Tog het ‘n leier die vermetelheid om ‘n joernalis te vloek en uit te jaag agv die feit dat hy ‘n vraag vra wat Malema ongemaklik maak.  Hoe verduidelik ek dit? Hoe is dit regverdig?

Vanaand gaan ek maar net weer bid vir my land, vir my mense, vir my familie, vir my toekoms en vir my generasie.  Want die ouballies gaan niks doen nie julle.  Ons moet iets doen.  Ons moet dit duidelik maak dat ons as opkomende leiers van die land niks minder as regverdigheid verwag nie.  Skies vir die somber toon maar ek is seker jy voel ook so.  Ook moeg en frustreerd en gatvol.  Mag Jahweh sy hand oor ons hou…. Vrede

Prostitute-Die waarheid maak seer

Haar rooi lipstiffie bly agter op die koppie cappacino wat sy rustig drink terwyl sy ‘n “Fine Cut Menthol” sigaret tussen haar lang vingers met die bloed rooi naels vashou.  Haar rompie wat met elke teug van die sigaret hoër trek en hoe sy deur dik wimpers na my loer en die geheime van haar wêreld met my deel sonder die geringste teken van skuldgevoelens.  Dit is wat ek verwag het toe ek besluit het om met ‘n prostituut ‘n onderhoud te voer.  Maar vandag kyk ek verbly die fisiese aspekte hiervan en vertel hoe ek dit beleef het.

 Toe Zandalee die foon optel word ek onkant gevang, ek het ’n ouer meer misterieuse stem verwag maar die stem wat my groet is die van ’n jong Afrikaanse meisie.  Zandalee se advertensie op die internet het my aandag getrek.  Haar rooi hare en maer lyfie sou menigde man mal maak maar die feit dat sy jagnaweke as een van haar “specialities“ genoem het het my geboei?  Jagnaweke? Wat meen sy? Nadat ek vir haar verduidelik het wie ek is, wat ek doen en hoekom ek met haar wil praat het sy huiwerig gesê “sjoe, ai ek sal daaroor moet dink daar’s baie mense wat my ken jy weet.“ Maar sy’t toe gedink en besluit sy sal met my praat en ons eerste ontmoeting sou Dinsdag middag 15:00 wees.  Oppad na ons afgespreekte ontmoetingspunt bel ek net om seker te maak sy’s ook oppad, net om uit te vind haar kar het gebreek maar dit sal more oggend vroeg reg wees so ons herskeduleer toe vir Woensdag 11:00. 

Die bekende koffie plekkie in Hatfield is privaat en stil op ’n Woensdag oggend.  Die koerante word een vir een deur gewerk terwyl daar gewag word vir Zandalee.   Teen 12:00 bel ek net om uit te vind haar kar is nog nie reg nie en haar krag is af so sy weier om so uit die huis te gaan.  “Ek wil jou nie rond shuntie maar ek sal laat weet as my krag aan is dalk kan jy my dan sommer kom oplaai vir ’n koffietjie.“ 

Fannaties word daar na ’n plan B gesoek en ek bel Linda (“21j, Blonde Boere-atleet. Prettig Pta-Oos“) wat sê sy sal daaroor dink maar vyf minute later sms sy en sê sy kan ongelukkig geen onderhoude toestaan want nie.  (Haar ‘baas‘ laat dit nie toe nie).  So word Maritza (“terug op aanvraag“), Sasha (“25j, 24/7, warm brunet, Hatfield“), Debbie (“blond, 1,62m, 50kg. Privaat, Diskreet) geskakel maar almal wys dit van die hand. 

So kom ek by Hantie uit wat wil weet hoekom ek nou eers wakker skrik maar wat my sal sien “…vir twee cokes en ‘n pie” maar toe ek ‘n halfuur later terug bel om ‘n tyd vas te stel is haar foon af.  Haar foon is nou nog af. 

Alicia (“19jr, klein, pragtig, stylvol en privaat“) se stem is nog ryp van jeugdelikheid en ’n kleuter se gebabbel klink op aan die ander kant van die lyn.  Haar vriendelikheid en openlikheid is verrassend vir so ’n jong meisie maar sy is in Witbank en kom eers oor twee weke terug.  “Maar ek sal mal wees daaroor om met jou te praat, ek wil self nog eendag Joernalistiek swot“ sê sy terwyl die kleuter aan die ander kant van die lyn begin giggel en lag.  So word daar verder gesoek na ’n “lady of the night“ wat bereid is om haar kant van die storie te vertel.

Die laaste en langste advertensie blyk die wenner te wees.  ’n Paragraaf vol beskrywings staar terug na my maar die persoon blyk annoniem te wees.  “Stylvol“, “elegant“ en “diskreet“ is van die bevoeglikenaamwoorde wat verskyn.  Toe sy die foon antwoord hoor ek dadelik sy is ouer as die vorige vroue wat ek gebel het maar ek voel dadelik op my gemak toe sy my inlig sy wag al lank vir iemand soos ek en dat sy juis beoog om ’n boek oor haar “lyn van werk“ te skryf met die titel “Die waarheid maak seer“.  Vivian is 40 en het op die ouderdom van 36 begin om die “escort-ding te doen“.  Sy lig my in dat ek “moenie te veel geskok wees nie“ en dat sy my presies gaan sê hoe dit is: “ek is een van daai eerlike mense wat nie goed sugar coat nie“ sê sy met sekerheid.  Sy brei uit en vertel met smaak dat as sy geweet het wat sy nou weet sou sy al lankal dié werk begin doen het want dan sou sy kon gaan swot het.  Sy sê ook met sekerheid dat sy my presies kan vertel hoekom mans na vroue soos sy gaan.  Sy vra my weer hoekom ek besluit het om “ ’n prostituut te interview” en na my verduideliking word ek ‘n reeks vrae gevra soos wat is my sterreteken.  “Mmmm ja ek’t gedink jy’s ‘n virgo, ek leef nie my lewe volgens die sterre nie maar glo daar’s waarheid daarin.  Ek is ‘n Christen though…  O en solank jy met opregte bedoelings kom kan ons praat.”  Die lug gevul met afwagting  groet ons nadat ons besluit het om by die Dros in Hartebeespoort Donderdag oggend 10:30 te ontmoet want haar vennoot werk more en sy het die dag af. 

Vivian het gevra om haar op haar persoonlike nommer te bel as ek by die Dros is.  Ek tel dadelik die effens kortaf stemtoon op toe sy sê sy sal in ‘n halfuur daar probeer wees.  Maar ‘n uur later stuur Vivian ‘n sms: “Ek’s jammer, ek kan nie kom nie daar is klieënte oppad makit eerder oor ‘n naweek.(sic)”  Talle koerante, 97 km’s, drie verskillende onderhoud vraelyste en tientalle oproepe later is ek weer terug by struikelblok nommer een.  Ek’t nog nie ‘n onderhoud gevoer om die waarheid agter die bedryf vas te vang nie, ek’t nog nie die vrou gepersonifiseer sodat ons met haar kan vereenseldig nie.  Ek’t nog geen storie nie.

Ek besef dat die fisiese nie in “hul lyn van werk” die enigste komponent is om in aanmerking te neem wanneer jy hul werk ontleed nie maar dat die onstabiele lewenswyse ’n groot impak op hul het. Tog is daar dinge wat nie kan verander as ’n mens dit nie wil verander nie.  Beide Zandalee en Vivian het gesê hulle wil my en ander se idee van prostitute verander.  Maar handelinge praat duideliker as woorde en ongelukkig sien meeste van ons steeds die vrou met die rooi lippe en naels wat haar liggaam verkoop sonder skuldgevoelens.  Die vrou met die onstabiele lewe, die vrou wat beheer word en verneder word.   Die vrou met ’n storie wat vertel moet word maar wat wegskram.  Daar is ander vroue sonder die rooi lippe, selfstandige, sterk vroue, vroue wat afsprake nakom, vroue wat jou verras met hul intelligensie.  Vroue wat gepersonifiseer kan word en wat dit doen sonder dwang en drang.  Maar steeds wag ons om dié vrou se stem te hoor.

My ritme my verf my als

Dis vroeg oggend en my vingers volg al vanself die ritme van my sleutelbord.  Dit word een met jou reelmatige asemhaling langs my.  Met die klop van my hart wat bietjie base by sit.  Na ‘n naweek soos die een weet ek nie hoe enige iets dit kan oortref nie.  Ek het onnoembare plekke die naweek in jou oe gesien.  Elke sekonde iets nuuts ontdek of weer gewaar.  Jou oe is my speelraam wat my vir ure kan besighou. 

Na ‘n naweek so wonderlik soos die een glimlag ek vir myself.  My muse is terug.  Ek het al die tyd eintlik geweet waar sy is… syt al die tyd by jou gekuier.  Jyt haar verlei met jou lyf en woorde en sy’t verslaaf geword aan jou.  Elke greintjie van jou is haar volgende fix. 

Dit kom daarop neer dat jy my vingers, my lippe, heupe en gedagtes laat dans.  Daars geen gister net vandag en more en ons.   Geen wonder ek’t gesukkel om te skryf sonder jou nie. 

‘n Kunstenaar kan nie skilder sonder haar verf nie.  Met jou is als so maklik.  Ek meen die skryf, die dans die kuier die lag die vat die oe die als…  Die als. 

Ek wil skryf oor corny dinge ook, moet my nie verkeerd verstaan nie.  Ek wil skryf dat jou oe vir my ‘n venster is na my eie siel.  Ek wil skryf dat jou hande my hart versorg.  Jy maak my die kreatiewe lewenslustige Carla wat ek gemis het.   Maar het ek dit nie al vir jou gese nie?

Die verlede maak nie saak nie,  ek het jou gemis, my muse.  Vir jou.  Jy is my ritme.  Jy is die dans. Jy is my verf.  Niks het saak gemaak tot ek jou weer by my gehad het nie. 

Ek lief jou is nie kreatief genoeg nie, ek bemin jou is al gebruik.  Al wat oorbly is die wete in my en jou oe dat daar niemand en niks is wat ons tango weer kan versteur nie. 

Kreatief of te nie.  Ek lief jou

Dubai se reen

Ek kyk na die stil woestyn wat geen teken van lewe beur nie.  Die sandkorrels swem saam in ‘n see van bruin en ek kyk af na my voete wat die kleur van die woestyn naboots.  Die dag is stil en anders as my land hoor ek geen sonbesies nie, daar is geen ritseling van wind oor grasvlaktes nie.  Tog word ek onkant betrap toe ‘n parmantige druppel tussen my tone land.  Ek kyk op na die lug, ‘n speelbeeld van sand met enkele wolke wat lui van hitte na mekaar toe beweeg.  Ek mis die reuk van reen en ek mis die reuk van my land wat nat word, dink ek in gedagte.    Dis asof die landskap nog tyd nodig het om die kuns van die reendruppel se reuk aan te leer.  Om te leer hoe die reen die aarde moet raak, soms rustig en rakelings ander kere roekeloos maar rats.  Maar reen is ‘n baba in die kontrei.  Tog trek ek die effense reenreuk diep in my longe in, soos my eerste nikotien as ek van my land af terug keer na my huis.  Hmmf, verwarrend dat ‘n huis en “behoort plek” nie eenders is nie. 

Die druppels dans anders hier op die woestynsand die klank is dowwer en my Hoëveld-brein wag vir ‘n blits. Ek vee ongeerg die hare uit my gesig uit en verneem dat saam met die woestyn se reen dat ek hier, vandag, in die Moslemland my voete sal vind, hoe strompelend ookal.  Die reen kondig vernuwing aan en ja, dit vang mens soms onkant en soms sonder sambreel.  Ek trek weer aan my sigaret en draai in die rondte in die hoop dat ek hier my “behoort-plek” kan vind.  Glo my, ek smag na die reuk van reen, na dik spinasie wat ek sonder gesukkel kan groei, na klanke van my taal wat van talle tonge afrol, ek mis ‘n duidelike ronde “rrrrr”.  Maar die woestyn en sy stilte het al ‘n bywoner in my hart geword.  Die beton-oerwoud is nou wel nie my idee van ‘n besienswaardigheid nie maar darm as ek huis toe gaan vind ek vrede. 

Ek word gereeld gevra of ek terug sal gaan na my hartshuis.  My binneste se onomwonde ja maar dis asof my hart my belet om so ver te dink in die vrees dat dit teleurgesteld gaan wees.  Die weskus roep my.  Nog ‘n paar druppels tref my en ek wonder so by myself waarom dit inelkgeval in die woestyn reen.  Dis asof die wolke die sand terg.  Asof hul se “Wepepepepe en wat nou he?”. 

Die reen kielie my tone en nes daai vakansies by Gordonsbaai begin die wind die sand teen my bene slaan.  My ou herinneringe is so vol vreugde dat ek nie geweet het of die nuwe land soveel nuwes sal kan oplewer nie.  Tog vind ek weer vreugde in die kleiner dinge, my katjiepiering wat ek uiteindelik hier in die Dubai-sand en -weer kon kry om te blom, my eerste blom in Dubai.  Die glimlag wat my mondhoeke raak as ek ‘n Suid-Afrikaner man met sy kaki hemp en Grasshoppers sien in ‘n winkelsentrum.  As iemand onverwags terug praat in my taal in die middel van Spinneys.  Om te sien hoe my kinders ontwikkel en volwasse word en hoe my man soveel meer kalm is as voorheen bied ‘n ander tipe vreugde.  ‘n Vreugde a.g.v die wete dat ons Suid-Afrikaners is en dat ons as Venters enige ding saam kan trotseer. 

Ek mis die Hoeveld donderstorms. Ek mis die koue reen en die geluide daarvan op ‘n sinkdak.  Ek mis die reuk van die grondpad by die dam as dit gereen het.  Ek mis die waterlyn wat opstoot en die mense wat regoor die land na die sluise kom kyk.  Ek mis dit.  Tog ondervind ek soveel ander dinge hier wat my ook met vreugde vul.

Die reendruppels begin nou harder neerval en ek koes-koes kar toe.  Maar vir ‘n oomblik of twee ruik ek die reen.  Dis nie dieselfde reuk nie maar tog, as ek oplet, ‘n reuk wat ek dalk ook eendag in my land van my huis (hier) gaan mis.

Van my kruie tuin bly daar net stokkerige tiemie oor wat swak teen selfs die wintergras afsteek.  Die kruie tuin wat my gevoed en bemoedig het is verwoes. Die plante sommer so heel uit geruk en laggend rond gestrooi.  My kruie tuin van geluk is in vlarde.  Elke sarkastiese woord skroei my blare en elke leun vergiftig my grond.  Jy is my kruie tuin se grootste vyand.  Jy wat soms my wonde met jou eie kruie gesalf het.  Jy wat water aan my tuin gegee het.  Jy wat sonder om ‘n oog te knip soos ‘n orkaan daar deur is en met verwoesende spitefulheis daar regeer het. 

Bloed is dikker as water maar jy het my daarin laat twyfel.  Jy het my oortuig dat ek jou nie nodig het nie.  Die woede en haat in my maak my bang maar dit maak my sterker.  Ek het jou nie nodig nie.  Ek lag vir jou patetiese effort om onskuld te bewys.  Ek lag vir jou.  Ek lag vir jou.  Ek lag vir jou, so tussen deur die trane wat nou, sonder jou my tuin voed.

Skulpin se stem

Jare en jare gelede, toe dinosorusse nog op die aarde amok gemaak het, feetjies nog op elke blom en blaar baljaar het en die see se sand nog skulpies was het die maan al oor alles lig gegee saans.  Hy’t die see sien groter word, die walvisse sien groei en die aarde mooi en vrugbaar sien word.  Orals op die maan se oppervlakte is van die aarde (en ander planete) se geheime geskryf, ver genoeg van die mens se oog af sodat ons nie te naby kyk nie.  Maar ek was gelukkig dat die maan nog ‚n storie vir my vertel het.  ’n Storie wat my ’n tikkie meer die see se klanke laat verstaan het.

Jare terug was daar ’n meermin wat onder die see gewoon het met die naam Skulpin.  Die see was soos een groot speelgrond vir haar.   Die krappe, krewe, visse en selfs haaie was haar maaitjies en daagliks het hul almal saam in die golwe gespeel want die golwe was Skulpin se gunsteling deel van die see.  As enige seedier hartseer of moeg was het sy hul met haar wonderlike stem getroos.  Sy’t ‘n stem helderder as kristal en mooier as voelesang gehad.  Haar liedjies het die see-lewe van huide en ver laat kom want elke een van haar liedjies het ‚n storie vertel.  Dit het die seediere in liefde laat glo want in haar liedjies het krappies en krefies verlief geraak en dolfyne en haaie beste maaitjies geword.  Dit het alles en almal laat glimlag maar almal was gelukkig behalwe Skulpin.  Sy wou altyd mooier gewees het, tog het dit nie vir enige iemand anders saak gemaak nie want haar stem het van binne af deur haar gegloei en haar net mooier vir aanskouers en luisteraars gemaak.  Haar stem was haar sening maar steeds het Skulpin met groen oe na die ander meerminne gekyk en gewens sy was so mooi.  Bedroef het sy op ‚n stormagtige dag na haar pa, die koning van die see gegaan en op haar kniee gesmeek dat hy haar mooier maak.  Hy kon natuurlik haar wens laat waar word maar hy was te lief vir haar en het geweet wat goed is vir haar.  Haar pa het haar oor en oor probeer oortuig dat sy uniek en pragtig is net soos wat sy is maar Skulpin was blind van jaloesie en het nie haar pa se woorde hart toe gevat nie. 

Skulpin se liedjies het van slegte goed begin vertel, van woede en oorlog en alles wat sleg en lelik is.  So geleidelik het sy haar maaitjies begin verloor want niemand wou met haar maatjies wees as sy so lelik is met hulle nie.  Haar pa het steeds met haar gepraat, haar gesmeek om haarself te aanvaar nes sy is maar sy wou nie.  En stadig maar seker het haar stem begin verdoof en het sy al hoe ongelukkiger geword.  Sy wou nie eers mee saam met die golwe speel nie.   Jare het verby geglip en Skulpin het net af en toe gesing.  ’n Pragtige meerman het van haar stem gehoor by ou verlore vriende van haar en haar kom besoek.  Dadelik het hy verlief geraak op haar want hy kon sien wat onder die hartseer le.  En alhoewel hy die slimste en mooiste meerman was van al die ander kon sy nie aanvaar dat hy haar wou he nie, sy was dan nie mooi genoeg nie.  Die meerman was met ’n gebroke hart daar weg.  Sy’t aangehou om meer en meer te wil he en het haar pa gesmeek om haar mooier te maak.  Haar pa het toe met hartseer in sy oe haar wens laat waar word want dit help nie sy het ‚n stem maar wardeer dit nie.  Toe, op ’n dag het haar stem heeltemal weg geraak.  Haar wens het waar geword want sy’t mooier en mooier geword tot sy die mooieste in die hele see was maar sy was nogsteeds nie gelukkig nie.  sy’t haar maaitjies, die visse, krappe, krewe en dolfyne verloor a.g.v haar lelike liedjies en omdat sy nou neergekyk het op hulle omdat sy mos nou die mooiste is. 

Jare het verby gegly en Skulpin was verskriklik aleen.  Sy’t geen meer vriende gehad nie en die pragtige meerman het haar ook verlaat.  Terwyl sy so aleen was het sy haar stem en maaitjies al hoe meer begin mis want sy’t besef haar stem is deel van haar.  Weer gaan sy terug na haar pa en smeek dat sy haar stem terug kan kry, sy wil weer ander gelukkig maak maar haar pa kon nie haar stem aan haar terug gee nie, sy’t haar keuse gemaak. 

Haar pa maak toe een belofte aan haar,  die see sal op een of ander manier haar sang onthou al is dit net af en toe.  Hy smelt toe haar stem saam met die golwe en in elke krakie en holtetjie in die see.  Dis waarom, tot vandag toe nog, as jy ’n skulp teen jou oor sit hoor jy die golwe daarbinne druis en as jy goed luister hoor jy Skulpin neurie. 

Die maan het my vertel dat elke keer as ’n mens in ’n skulp in sing ’n mens weer bietjie vir bietjie geluk in Skulpin se lewe sit want haar hart raak bly as sy hoor ander mense sing nog.  So volgende keer as jy op die strand loop en die golwe om jou enkels slaan, tel ‚n skulpie op en sing bietjie vir Skulpin en die golwe.  Wie weet, miskien help jy en kry Skulpin eendag weer haar stem terug.

(SUG….) Eksamens is maar crap.  Wie wil nou op sonnige (of renirige in Pta) dae vir ure voor die boeke sit.  Wie wil nou eintlik elke bladsy annaliseer en die sige van jou prof. verstaan sodat jy net sekere werk leer?  Natuurlik wil ek mos baie eerder met ‘n groot sonhoed buite stap en in die warm son my lyf soos ‘n akkedis warm bak.  

Dis eintlik vreemd want tydens ‘n eksamen voel dit of ek myself dood swot maar na die tyd weet ek ek kon baie meer geswot het.  Maar hey as jy 51% kry het jy te hard geswot en as jy 52% kry het jy jou vriende afgeskeep. Haha…  Jy wonder nou seker waarom ek die hele pers gedeelte so beklemtoon het en die waarheid is… ek het gin idee nie.  Dink dis omdat ek enige iets tans sal doen om nie te swot nie.  Dis snaaks tydens eksamens kom ek agter hoe deurmekaar my klere is, hoe ek eintlik iets wil restoreer.  Hoe ek wil koekies bak en hoe my boekrak eweskielik nuwe skatte oplewer.  Ja, enige iets om nie ’n “pliggie” te wees en te swot nie.  ENIGE IETS. 

Ek bied aan om mense rond te ry, ek bied aan om melk en brood te kry, my niggie by die skool te gaan haal en tee te maak vir my oupa. En dan natuurlik om onbenullighede uit te dink soos waarom dinge pers is.  

Dan eweskielik (soos ek seker is jy weet) is dit sondag aand en jy’t nog nie geleer vir more se eksamen nie.  Vir die hoeveelste keer kan jy jouself skop want waarom het jy nie vroeër begin nie.  Maar Maandag na die toets besef jy jou klere kas is perfek georganiseer, jy het daai boek oor Israel en Palestiena gelees, al jou niggie se hoërskool geheime gehoor en dit alles terwyl jy 50% op jou toets kry.  

Ek dink dis die verkeerde tyd vir my om dit te besef en ek moet dit seker nie vir julle sê nie maar 50% is genoeg.  Die boeke, die stories van my oupa en om ekstra klere vir arm kinders te skenk beteken veel meer vir my en ek leer ook baie meer by die allerdaagse dinge.  So my punt is, wie gee om wanneer jy begin.  Begin net, slaag en maak vrye tyd om dinge wat jy nie normaal weg voor tyd kry te doen.

Die rose in my ma se tuin is pragtig.  Daar’s pienkes, perses, wittes, rooies en perske kleure.  Sommige het dik stamme wat van jare spreek en skynbaar ook al die mooiste rose met hul saamdra.  Hul dorings is dik en hul blare ‘n diep groen wat die gras vaal laat vertoon.  My ma het nuwe rose wat elke keer as jy kyk ‘n nuwe uitloper het, ‘n nuwe takkie wat onverwags ‘n plekkie in die son soek sodat hy ons met sy rose kan verras. 

Die geure van my ma se rose is oog-toemaak-snuiwend-lekker.  Diep asemteue van die rose vul jou longe en jy proe dit amper amper so op die punt van jou tong.  Die rankrose annekseer alle dooie bome en oop mure en in elke oop hoekie wurm hul hulself amper ongenooid in, maar jy gee nie om nie want die klein geel blommetjies laat my dink aan my troudag, nostalgie, goeie tye en jy glimlag. 

My ma is die en vele meer rose.  Sy is ‘n mengelmoes van verskillende kleure wat jou soms verblind maar wat sidderend mooi is.  Sy dra die kennis van ‘n gevestige roos wat verskeie storms en seisoene beleef het, maar steeds is haar blare ‘n diep groen wat ander vroue se groenigheid verlep laat lyk. 

Haar hande boots die wit dun elegante blare van die roos na.  Soos ‘n rankroos vind ek haar orals in my lewe.  In moeilike situasies, in pragtige nostalgiese herinneringe, in wyse raad en bo als die wete dat sy daar is.  En al begin ek ook rank, rank sy saam my. 

My ma is ‘n reënboog roos wat die son se gunsteling is en wat dus tydsame soene ontvang van die son af wat dan op sy beurt die hele familietuin voed.  My ma, is die pragtigste roos wat ek nog gesien het en steeds vind ek elke dag nog uitlopers.  My ma se rose sal ek in my sintuie saamdra omdat al my sintuie so oorweldigend van dit hou.  Ek vind my ma in al my sintuie want sonder dat ek dit agter gekom het het ek nes sy ‘n roos ‘n word en boots my blare haar na.